logo
RU

Günün xəbərləri

Qərb dövlətləri üçün müsəlman ölkələrində xalqın qanuna sığınması prioritet deyil

img




Elçin Abdullayev,müstəqil politoloq Rəsmi Vaşinqton Məhəmməd əl-Baradeyini Qərblə-Şərq arasında körpü rolunu oynaya biləcək lider gözündə görür.  Misirin ilk demokratik yolla seçilən prezidenti, Məhəmməd Mursi Qərbin “böyük plan”ına uyğun olaraq devrildikdən sonra, ölkəni bürüyən ixtişaşlar səngimək bilmir. Ölkə xaosa sürüklənmənin bir addımlığındadır. Məlum olduğu kimi Mursinin hərbi çevriliş nəticəində hakimiyyətdən kənarlaşdırılmasına eks -prezidentin tərəfdarları hesab olunan “Müsəlman Qardaşları” təşkilatı üzvülərinin etiraz etməsi və küçələrə çıxaraq güc tətbiq etməsi, Misirin gələcəyinə dair çoxlu suallar meydana gətirir.  Bir qisim ekspertlər düşünürlər ki, demokratiyaya keçid bu cür də olmalıdır. Yəni, dövlətdə tez-tez hakimiyyət dəyişməli, qan tökülməli, böhran vəziyyət yaranmalıdır ki, bu da müvəqqəti xarakter daşıyır. Başqa bir qisim ekspertlər isə hesab edir ki, Misirdə də Suriya kimi, İraq kimi vətəndaş müharibəsinin əsası qoyuldu.  Əslində isə Misirdə baş verən hadisələr o qədər sürətlə cərəyan edir ki, hadisələrə dəqiq proqnoz vermək çox çətindir.   Artıq dünya dövlətlərinin hamısı demək olar ki, M.Mursinin devrilməsini qəbul edib. Düzdür, hadisələrin ilk günündə Türkiyə və Tunis Misirin ilk demokratik seçki yolu ilə seçilmiş prezidentinin hərbi çevriliş nəticəsində hakimiyyətdən uzaqlaşdrılmasını tənqid etsələr də, artıq adları çəkilən dövlətlər də reallıqla barışmaq məcburiyyətindədirlər.  Düzdür, Türkiyə rəsmiləri Qərbi, Misirin demokiratik yolla seçilmiş prezidentinin hərbi müdaxilə nəticəsində iqtidardan salınmasına biganə qalmaqda qınayıcı fikirlər səsləndirirlər. Lakin, fakt, faktlığında qalır, artıq M.Mursini xilas etmək və yaxud da konistision hüquqlqrını bərpa etmək mümkün deyil. (Odur ki, rəsmi Ankaranın Misir məsələsinə münasibəti çox ehtiyatlı olmalıdır ki, gələcək iqtidarla problem yaşamasın-E.A.)  Çünki, İslamçı prezidentin iqtidardan getmək planını cızan beyinlər, ordunun ölkə üsul-idarəsinə müdaxiləsindən  narahat deyillər. Bu isə o anlama gəlir ki, həqiqətən də ABŞ və Qərbi Avropa dövlətləri üçün müsəlman ölkələrində xalqın qanuna sığınması prioritet deyil.  Əslində eks-prezident M.Mursinin konistisiyon hüquqlqrı əsgəri qüvvələr tərəfindən tapdandı. Misirdə hərbi çevriliş oldu. Lakin, demokratiyanın “beşiyi” hesab edilən ABŞ və Avropa Birliyi ölkələrinin Misir məsələsində hərbi çevrilişi dilə gətirməməklə islamçı Mursinin hakimiyyətdən kənarlaşdırılmasına yaşıl işıq yandırmaları, bir daha onu göstərir ki, dünyanın super dövlətləri hələ də ikili standart siyasət yürütməkdədirlər. Yetər ki, özlərinin maraqları təmin olunsun.   Bu maraq Qərb imperiyasının daima ehtiyat etdiyi Misirdə, Suriyada, İranda, İraqda, Əfqanısdanda və s. digər müsəlman dövlətlərində əmələ gələ biləcək dini sektaların məhvindən ibarətdir. Məlum niyyətin gerçəkləşməsi üçün isə Qərbin prinsipial ideologiyası ondan ibarətdir ki, ilk növbədə hakimiyyətdə olan Məhəmməd Mursi kimi islamçı liderlər hakimiyyətdən uzaqlaşdırılmalı, yerlərinə özlərinin hazırladığı namizədlər gətirilməlidir.   Xüsusən də Misir kimi böyük bir ölkədə hakimiyyətdə M.Mursi kimi islamçının olması Qərbi üçün ciddi narahatlıq yaradan faktora çevrilmişdir. Çünki, ilk növbədə ABŞ-ın bölgədə ən etibarlı partnyoru hesab olunan İsrailin gələcəyinə qarşı təhdid meydana gəlmişdi.  Bu bir həqiqətdir ki, Hüsnü Mübarək dönəmində bölgədə Təl-Əvivin qarantı, rəsmi Qahirə hesab olunurdu.  İslamçı Mursinin hakimiyyətə gəlişi isə İsrail dövlətilə soyuq müharibənin başlanması kimi də qəbul oluna bilər. Məsələn,  M.Mursi  2007-ci ildə HAMAS-ın Qəzzada keçrilən seçkilərdə qələbə qazanmasından sonra, Qərbin marionetkasına çevrilmiş diktator, Hüsnü Mübarəkin Rəfah keçid məntəqəsinə qoyduğu blokadanı aradan qaldıran ordunun siyasətini davam etdirdi.   Bu isə o demək idi ki, M.Mursi ən azı 1,5 mil. Qəzza xalqının humanitar ehtiyacının qarşılanmaqla, həm də İsrail rejiminə göstərdi ki, Misir dövlət olaraq bundan sonra Fələstinin yanında olacaq.  Belə bir vəziyyətdə heç şübhəsiz ki, məzlumun hüquqlarına hüquqlara hörmət etməyən  böyük dövlətlər M.Mursinin əlindən rıçaqlarını almaq üçün hərəkətə keçməli idilər və  bunu etdilər də.  İndi isə Qərbin əsas planı, Misirdə vəziyyəti normallaşdırmaq və hakimiyyətə özlərinin adamını gətirməkdir. Həmin adam isə məlum olduğu kimi Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) keçmiş direktoru, Nobel Sülh Mükafatı laureatı Misir Müxalifətinin lideri  hesab olunan, Məhəmməd əl-Baradeyidir ki, onu da artıq keçid dövrü üçün virse-prezident postuna əyləşdirdilər.  Hesab etmək olar ki,  M.əl-Baradeyinin bu gün tutduğu post, prezidentlik kürsüsü üçün tranplindir. Baxmayaraq, keçmiş, MAQATE rəhbərinin bu posta gətrilməsinə Mursi tərəfdarları etiraz edir və öz liderlərinin konistision hüquqlqrı uğrunda mübarizə aparırlar, ancaq bu heç nəyi dəyişməyəcək.   Böyük ehtimalla ordu, hadisələri nəzarət altına alacaq. İlk növbədə ona görə ki, Misirdə  vətəndaş müharibəsinin baş alıb getməsi İsraili daima təhdid və hürkü içərisində saxlayacaq ki, bu da  80 milyonluq  ölkənin gələcək siyasi planını cızan beyinlərin diqqətindən qaça bilməz.   İkincisi, Misirdə sabitliyin bərqərar olunması dövlətin yeni rəhbəri olacaq şəxsin qarşısındakı əngəlləri ortadan götürəcək. Bu şəxsin isə M.əl-Baradeyinin olacağı ehtimalı böyükdür. Çünki, sözgedən şəxs bilindiyi kimi, Qərbin adamı hesab olunur. O,  Qərblə-Şərq arasında körpü rolunu oynaya biləcək yeğanə lider gözündə görünür.  Amerikanın və İsrailin bölgədə rahat şəkildə hərəkət etməsi üçün isə ilk növbədə Misirdə sabitliyin yaradılması əsas şərtdir ki, ona da nəyin bahasına olursa olsun nail olunacağı versiyası inandırıcı görsənir. Legion.az 







Xəbər lenti

img Manşet xəbərləri
Məmurlarımızın və deputatlarımızın Türkiyə macəraları...

2019-09-14 / 17:25:25
img Cəmiyyət
Rusiyada sərnişin avtobusu yük maşını ilə toqquşub, xeyli insan ölüb və yaralanıb -VİDEO

2019-09-14 / 17:21:38
img Hadisə
Mingəçevir xəstəxanasında 6 yaşlı uşaq ölüb

2019-09-14 / 17:19:56
img Dünya
Donald Tramp Kubaya qarşı embarqonun müddətini daha bir il uzadıb

2019-09-14 / 17:18:02
img Hadisə
Çin indi də Afrika eşşəklərinin başına dərd olub

2019-09-14 / 17:16:53
img Dünya
Şəhər sualtında qaldı - Sel fəlakəti İspaniyanı cənginə alıb - VİDEO

2019-09-14 / 17:15:17
img Hadisə
Türkiyədə Mübariz İbrahimovun adını daşıyan zirvəyə yürüş olacaq

2019-09-14 / 17:13:53
img Dünya
AB-nin iki nəhəngi Zelenskiyə qarşı Putinlə birləşir - Kuçmadan açıqlama

2019-09-14 / 17:12:46
img Dünya
Türkiyədə ard-arda iki güclü zəlzələ olub

2019-09-14 / 12:28:22
img Günün xəbərləri
"Qarabağ" - "Sevilya" oyununa artıq 10 min bilet satılıb

2019-09-14 / 12:27:18
img Dünya
Tramp Sisiyə: "Mənim sevimli diktatorum haradadır?

2019-09-14 / 12:08:28
img Cəmiyyət
Məşhur müğənni boşanır

2019-09-14 / 12:05:36
img Dünya
Con Boltonu kim əvəzləyəcək? (FOTO)

2019-09-14 / 12:04:33
img Dünya
Bu qidalar xərçəng xəstəliyindən xilas edir - SİYAHI

2019-09-14 / 12:03:24
img Sosial
Piyadaları cərimələyən post-patrul əməkdaşlarının səlahiyyətlərinə xitam verilib

2019-09-13 / 17:39:50
img Dünya
İstanbul restoranında ofisiantları robotlar əvəzlədi

2019-09-13 / 17:38:15
img Cəmiyyət
“Yemin” serialında Şövkət Ələkbərovanın mahnısı səsləndirilib – Video

2019-09-13 / 17:35:54
img Dünya
Tramp: "Bolton mənim qarşımı alırdı"

2019-09-13 / 17:33:11
img Dünya
Fransada mer və həyat yoldaşı azadlıqdan məhrum edilib

2019-09-13 / 17:31:29
img Dünya
Yurgen Klopp birinci oldu

2019-09-13 / 17:26:19
img Hadisə
Azərbaycanda kişidən ofisiant işləyən arvadına qarşı dəhşətli əməl - TƏFƏRRÜAT.

2019-09-13 / 12:03:10
img Cəmiyyət
Putin Həbiblə görüşdü – VİDEO

2019-09-13 / 11:59:07
img Dünya
Kanada Baş nazirinin təyyarəsi avtobusla toqquşdu

2019-09-13 / 11:57:58
img Hadisə
“Facebook”da qaydaları pozan erməni baş redaktorun profili bağlandı

2019-09-13 / 11:57:02
img Qafqaz
Gürcüstanın xarici ticarəti artıb

2019-09-13 / 11:54:41

Bütün xəbərlər