logo
RU

Cəmiyyət

Səslərə qıcıq olmaq nevroloji xəstəlik ola bilər?!

img




Ağız marçıldatma, saqqız çeynəmə, gəyirmə, hətta nəfəs alıb-vermə səsinə belə dözə bilmirsiniz? Araşdırmalara görə, bu xəstəlik sinir sistemi ilə bağlıdır.   Bəzən səslərə qarşı narahatçılığı insanın IQ səviyyəsinin yüksəkliyi və ya əsəb pozuntusu ilə bağlayırlar.   Psixoloq Roza Kazımlı Modern.az-a bildirib ki, bunu IQ səviyyəsi ilə əlaqəndirmək olmaz.   “İnsan hər hansı səsə ani reaksiyalar verirsə, bu, onun gərgin və yorğun olması ilə də əlaqəli ola bilər. Və yaxud buna hansısa nevroloji əlamətlər də səbəb ola bilər. Nevroz və gərgin olan insanlarda bu cür hallara daha çox rast gəlinir. Bu hal insanda səbəbsiz  yerə yaranmır. Həyatındakı gərginlik belə insanları cəmiyyətdən də uzaq salmağa başlayır. Gərgin insanlar səslərə qarşı qıcıq olur, həmin məkandan uzaqlaşırlar. Müşahidələrimdən gəldiyim qənaəti söyləyim, elə insanlar var ki,  yemək yeyərkən səs çıxaran şəxslərlə oturmurlar. Yaxşı olar ki, belə insanlar nevropatoloqla görüşsünlər. Həkimlər belə insanlara idmanla daha çox məşğul olmağı məsləhət görürlər. Çünki idman xoşbəxtlik hormonunun artmasına səbəb olur və gərginliyi aradan qaldırır”.   Azərbaycan Tibb Universitetinin əməkdaşı, həkim-nevroloq Nuran Əmənullayev bildirib ki, gündəlik həyatımızda səslər (küylər) çox yayılıb və orqanizmə həm eşitmə, həm də qeyri-eşitmə ilə bağlı müxtəlif cür təsir göstərir.   “Peşə mühitində eşitmənin ətrafda yaranmış səslərdən sonra itirilməsi geniş yayılıb. Alimlərin fikrincə, əgər ətraf mühitdəki səslər eşitmə sistemindəki sinir hüceyrələrinin molekulyar səviyyədə belə zədələnməsinə səbəb olursa, bu səslər sağlamlıq üçün təhlükəli sayılır. Amma ətrafda olan bütün səslər təhlükəli deyil. Bu, onunla izah olunur ki, səslərin fiziki xüsusiyyətləri (ritmi, tezliyi, gücü) və eşitmə orqanının səsləri mənimsəmək qabiliyyəti burada mühüm rol oynayır. Səsin gücü (gurluğu) desibellə (dB) qiymətləndirilir. İnsanın qulağı 0-dan 160 dB-dək ölçüdə səsləri qəbul edə bilər. Danışıq zamanı səsin orta yüksəkliyi 45-50 dB təşkil edir. Əgər eşitmə aparatı qəbul edə biləcəyi ölçüdən daha güclü səslərin təsirinə məruz qalırsa, eşitmənin itirilməsi və s. digər xoşagəlməz hallar baş verə bilər. Bu üzdən bir çox məişət cihazlarının istehsalı zamanı bu meyara diqqət yetirirlər. Məsələn, kofeüyüdən maşın  75 dB, kompüter  37-45 dB, soyuducu 40- 43 dB, paltaryuyan maşın 47-78 dB, fen 59-90 dB və s.-dir. Alimər məqsədyönlü olmadan insanların yaratdığı səsləri də araşdırıblar. Məsələn, mətbəxdə qab-qacağın və ya yemək yeyərkən çəngəl-bıçağın yaratdığı səslər 67-93 dB gücündə olur. Norma həddində olmasına baxmayaraq, bu səslər müxtəlif insanlara fərqli cür təsir edir”.   Nuran Əmənullayev qeyd edib ki, bu da onunla izah olunur ki, cihazlar ritmik və eyni güclü səs yaradırlar.   “Müəyyən müddətdən sonra insanın qulağı bu səslərə öyrəşir. İnsanın müxtəlif fəaliyyəti zamanı əşyalardan istifadə edərkən yaratdığı səslər isə adətən qeyri-ritmik, həm də artıb-azalan gücdə olur. Belə səslərə isə öyrəşmək mümkün deyil və əksər insanlar belə səslərin tezliklə bitməsini istəyirlər. Eksperimental tədqiqatlar göstərir ki, bu cür səslər insanları qıcıqlandırır, gecə yuxusunun pozulmasına səbəb olur, nəticədə gündüzlər insan yuxulu olur, xəstəxana şəraitində müalicənin effektini azaldır, ürək-damar və təzyiq xəstəliyinin yaranmasına səbəb olur, hətta məktəblilərdə dərsin mənimsənilməsinə, diqqətin yayınmasına və digər zehni fəallığın azalmasına səbəb olur. Bizi əhatə edən mühitdə elə səslər də var ki, məsələn, iri magistrallarda hərəkət edən avtomobillərin, dəmiryollarındakı qatarların, havada olan təyyarələrin və s. biz yaxınlıqda olmasaq belə, onların tez-tez yaranması və bəzən daimi olması istər-istəməz orqanizmə mənfi təsir göstərir.  Belə demək mümkündürsə, atmosferdə “səs çirklənməsi” baş verir. Hazırda dünyanın əksər inkişaf etmiş ölkələrində “səs çirklənməsi”nə qarşı mübarizə aparan qurumlar və könüllülər dəstəsi var. Onlar texnologiyanın yaratdığı daimi səsləri məcazi mənada “passiv tütünçəkmə” adladırırlar”.







Xəbər lenti

img Manşet xəbərləri
Epidemioloq COVID-19-dan daha təhlükəli infeksiyanın yaranma riski barədə xəbərdar edib

2020-04-01 / 10:40:14
img Cəmiyyət
Ferrara şəhərinin sakinlərində koronavirusa qarşı immunitet aşkarlanıb

2020-04-01 / 10:38:43
img Hadisə
Vladimir Bazanov: "Belarusda vəziyyət kritik deyil, çempionat davam edir"

2020-04-01 / 10:34:45
img Qafqaz
Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 115-ə çatdı

2020-04-01 / 10:32:37
img Dünya
ABŞ Rusiya və Səudiyyə Ərəbistanı ilə neftin ucuzlaşması problemini həll etmək niyyətindədir

2020-04-01 / 10:30:09
img Dünya
ABŞ-da koronavirusdan ölənlərin sayı 4 000-i ötdü

2020-04-01 / 10:24:15
img Hadisə
Azərbaycan və Rusiya arasında hava və dəmiryol sərnişindaşıması dayandırıldı - RƏSMİ

2020-03-31 / 19:58:11
img Cəmiyyət
Şəhriyar Məmmədyarov FIDE reytinqində ilk “10-luq”dakı yerini itirdi

2020-03-31 / 19:56:49
img Ölkə
Xüsusi karantin rejimində evdən çıxarkən hansı sənədləri götürmək lazım olduğu açıqlanıb

2020-03-31 / 19:49:24
img Günün xəbərləri
Ruslar milyardlarını banklardan çıxarır

2020-03-31 / 19:45:50
img Dünya
Niderlandda koronavirusdan ölənlərin sayı 1 000-i ötdü

2020-03-31 / 19:44:42
img Ölkə
Operativ Qərargahı yeni məlumat yaydı - Rusiyadan qayıdan vətəndaşlarla bağlı

2020-03-31 / 19:43:09
img Hadisə
"BP Azərbaycan"-dan vitse-prezidentin liftin düyməsini ayaqla basmasına reaksiya - Video

2020-03-31 / 19:22:03
img Günün xəbərləri
Bakı metrosu bu gün bağlanır

2020-03-31 / 17:28:15
img Dünya
Rusların 63 faizinin ehtiyatda pulu yoxdur - SORGU

2020-03-31 / 16:53:50
img Manşet xəbərləri
AZƏRBAYCANDA DAHA 24 NƏFƏR KORONAVİRUSA YOLUXDU! - 1 nəfər öldü, 11 nəfərin vəziyyəti ağırdı

2020-03-31 / 16:53:04
img Manşet xəbərləri
Rings of the corruption chain and their prison life

2020-03-31 / 15:48:42
img Dünya
Türkiyədə koronavirusa yoluxanların sayı 10 mini keçdi

2020-03-31 / 12:41:45
img Ölkə
Nazirlər Kabinetindən evdən çıxmasına məhdudiyyət qoyulan aşağı təminatlı vətəndaşlarla bağlı AÇIQLAMA

2020-03-31 / 12:39:55
img Günün xəbərləri
Koronavirusdan sağalanların sayı 165 min nəfəri keçdi

2020-03-31 / 12:37:09
img Manşet xəbərləri
Kosmonavtlara əllə görüşmək və qucaqlaşmaq qadağan edildi

2020-03-31 / 12:36:13
img Manşet xəbərləri
Türkiyədə koronavirusa görə minlərlə məhkum azadlığa buraxılır

2020-03-31 / 12:34:18
img Dünya
İsraildə koronavirusdan ölənlərin sayı 18-ə çatdı, polis sinaqoqlarda reyd keçirdi

2020-03-31 / 12:32:20
img Günün xəbərləri
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 690 min nəfəri ötdü

2020-03-31 / 09:55:17
img Manşet xəbərləri
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 690 min nəfəri ötdü

2020-03-31 / 09:54:33

Bütün xəbərlər