logo
RU

Manşet xəbərləri

Onlar potensial xərçəng xəstələridir! - Valideynlər, bunu uşaqlarınıza siz təlqin edirsiniz

img




  Böyük marketlər şəbəkələri istisna olmaqla, məhəllə marketlərində, köşklərdə azyaşlılara sərbəst şəkildə siqaret satılır. Lakin bu mağazaların sahibləri inzibati məsuliyyətə cəlb edilmir, cərimə olunmurlar. Bəs uşaqlar, ümumiyyətlə insanlar niyə siqaret çəkməyə başlayır? Oxu.Az bununla bağlı sosial şəbəkə üzərindən kiçik bir sorğu aparıb. İnsanlar siqaret çəkmələrini çox “maraqlı” səbəblərlə izah ediblər. Xüsusən də qadınlar deyir ki, bu, sadəcə “dəb”dir. Bir qrup insan düşünür ki, siqaret çəkənlərin 90%-i yeniyetməlik dövründə bu vərdişə başlayıb, ata bilməyənlərdir. Azyaşlılar isə bununla özlərini müstəqil insan kimi göstərmək, böyüdüklərini sübut etmək ehtiyacını təmin edirlər. Digər bir səbəb isə siqaretlə arıqlamaqdır. İnsanların bir hissəsi sırf arıqlamaq üçün siqaret çəkir. Özləri də bunu tam olaraq belə izah edir: “Deyilənə görə, siqaret adamı arıqladır”. Siqaret çəkənlərin böyük hissəsi isə problemlərini bu vərdişlə bir neçə dəqiqəlik unutduqlarını deyir. “SİQARET ÇƏKƏN AZYAŞLILAR, XÜSUSƏN DƏ QIZLAR POTENSİAL XƏRÇƏNG XƏSTƏLƏRİDİR” Məsələ ilə bağlı Oxu.Az-a açıqlama verən tibb eksperti Adil Qeybulla deyir ki, azyaşlıların siqaret çəkməsi gələcək nəsil üçün ciddi təhlükədir: “Erkən yaşda siqaret çəkməyin çox ciddi fəsadları var. Azyaşlı oğlan və qızların siqaret çəkməsi birmənalı olaraq həvəsdir. Bu həvəs isə onların sağlamlığına ciddi ziyan vurur. Onlar potensial olaraq xərçəng xəstələri hesab olunurlar. Gənc yaşda siqaret çəkən insan bilməlidir ki, özü öz həyatını baltalayır. Xüsusilə qızların siqaret çəkməsi daha təhlükəlidir. Bəzən deyirlər siqaret çəkən qadınların sayı artıb. Mənsə deyərdim ki, süd vəzi xərçənginə tutulan qadınların sayı artıb. Çünki siqaretin tərkibində olan kanserogen törəmələr birmənalı olaraq xərçəng yaradır. Müxtəlif orqanların xərçəng xətəliyi siqaret çəkənlərdə digərlərindən fərqli olaraq 20 dəfə daha çox müşahidə edilir”. Ekspert sosial sorğuda səslənən fikirlərə də münasibət bildirib. Onun sözlərinə görə, siqaretin insanı arıqlatması elmi cəhətdən əsassız iddiadır: “Əksinə, siqaret çəkənlərin böyük əksəriyyəti artıq çəkidən əziyyət çəkir. Siqaret çəkən insanın mütləq bir bəhanəsi olur. Bu da onlardan biridir”. Psixoloqların fikrinə görə, gənclərin tütün çəkməyə bu qədər meyilli olmasına səbəb psixoloji mühitdə yaranan boşluqdur. “VALİDEYNLƏR BUNU QƏBUL ETMƏSƏ DƏ, AZYAŞLI UŞAQLARIN YANINDA SİQARET ÇƏKƏRƏK İLK OLARAQ ÖZLƏRİ BU VƏRDİŞİ ONLARA TƏLQİN EDİRLƏR” Psixoloq Elmir Əkbər düşünür ki, uşaqlar psixoloji olaraq valideynlərinin istəmədikləri addımları atmağa meyil edirlər: “Ziqmund Freyd insanların vərdişlərini maraqlı izah edirdi. O deyirdi ki, oral tip xarakterli insanlarda vərdişlər daha çox olur. Ən çox da siqaret çəkmək. Bu gün bu vərdişlər azyaşlılar arasında sürətlə yayılır. Səbəb isə çox sadədir. Psixoloji mühitdə yaranan boşluq. Azyaşlı hər hansı bir formada özünün psixi enerjisini realizə etməlidir. Təəssüf ki, bu zaman onları doğru istiqamətə yönləndirmək olmur. Çünki valideyn və uşaq arasında çox dəhşətli uçurum var. Uşaqların bu tip addım atmalarına səbəb isə birbaşa valideynlərin özləridir. Valideynlər bunu qəbul etməsə də, azyaşlı uşaqların yanında siqaret çəkərək ilk olaraq özləri bu vərdişi onlara təlqin edirlər. Uşaqlar da bunu örnək alır və özünü kişi kimi sübut etməyə çalışır. Bu, eynən qızlarda da belədir”. Məhəllə marketlərində, köşklərdə uşaqlara “ştuçnıy” siqaret satılmasının doğru olmadığını deyən psixoloq bu istiqamətdə ciddi tədbirlərin görülməli olduğunu da qeyd edib: “Biri atasını, başqa biri isə qonşusunu bəhanə edərək ədədlə siqaret alıb çəkir. Uşaqların çoxu bunu valideynlərinə acıq olsun deyə edir. Yenə gəlib çıxırıq valideyn-övlad münasibətlərinə. Yeniyetmələr valideynlərinin sözlərindən çox, kənar şəxslərin fikirlərinə daha təmkinli yanaşırlar. Bu neqativ münasibətlərin düzəlməsi, zərərli vərdişlərin aradan qaldırılması üçün dövlət səviyyəsində ciddi psixoloji kampaniyalar aparılmalıdır. Rusiyada bu addım atıldı və statistika göstərdi ki, tütün istifadə edənlərin sayı ciddi şəkildə azaldı. Yaxın zamanda mən özüm bu istiqamətdə bir layihə hazırlamağı da düşünürəm”. Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası “Tütün və tütün məmulatları haqqında” Qanunun tələbinə görə, siqaretin 18 yaşına çatmayanlara satılması qəti qadağandır. Qanunun 15.5-ci maddənin tələbinə görə, tədris, tərbiyə, səhiyyə, mədəniyyət obyektləri yaxınlığında, həmçinin uşaq və yeniyetmələr üçün malların satıldığı yerlərdə siqaret satışı yolverilməzdir. 







Xəbər lenti

img Manşet xəbərləri
Həbsdə saxlanılan jurnalist prezidentə müraciət etdi

2019-09-23 / 01:53:05
img Manşet xəbərləri
Jurnalist prezidentə müraciət etdi

2019-09-23 / 00:42:32
img Günün xəbərləri
“Qarabağ” azarkeşlərə görə cərimələndi – UEFA-dan qərar

2019-09-21 / 16:34:43
img Günün xəbərləri
Elçin Şıxlı İctimai Televiziyadakı işindən DANIŞDI

2019-09-21 / 16:31:20
img Cəmiyyət
Səslərə qıcıq olmaq nevroloji xəstəlik ola bilər?!

2019-09-21 / 16:29:28
img Günün xəbərləri
“Tokio-2020” Olimpiadasına lisenziya qazanan 5 idmançımız kimdi? - SİYAHI

2019-09-21 / 16:27:36
img Dünya
Hər şey göründüyü kimi deyil...

2019-09-21 / 16:25:30
img Dünya
“Yadplanetlilərin bölgəsi”nə yürüş festivala çevrildi - FOTO

2019-09-21 / 10:41:47
img Ölkə
Premyer Liqa Sumqayıtda başlayıb, Zirədə başa çatacaq

2019-09-21 / 10:39:52
img Cəmiyyət
Məşhur aktrisanın erotik filmi qadağan edildi

2019-09-21 / 10:37:27
img Ölkə
Güclü külək əsəcək, intensiv yağışlar yağacaq - XƏBƏRDARLIQ

2019-09-21 / 10:34:01
img Dünya
Husilər Səudiyyə Ərəbistanına hava hücumlarını dayandırıblar

2019-09-21 / 10:33:03
img Dünya
“Oskar”a namizəd olmuş məşhur amerikalı aktyor Ukraynada dəfn olunmaq istəyir

2019-09-21 / 10:30:45
img Dünya
Dubay şahzadəsi ilə sevgi yaşadığı deyilən Hollivud ulduzundan şok etiraf

2019-09-20 / 19:21:08
img Dünya
Maduro Rusiyaya səfər edəcək

2019-09-20 / 19:19:22
img Ölkə
Sürücünün təhqir etdiyi polis işdən çıxarıldı

2019-09-20 / 19:17:57
img Cəmiyyət
Almaniyada 500-dən çox aksiya və nümayiş keçiriləcək

2019-09-20 / 14:20:36
img Hadisə
Nobel mükafatı laureatlarının adlarının açıqlanacağı tarixlər bilinib

2019-09-20 / 14:19:44
img Dünya
İran Səudiyyə Ərəbistanına sülh əlini uzatdı

2019-09-20 / 14:18:32
img Cəmiyyət
“Uşaqları universitetə tapşırıqla götürürlər” - Xalq artistindən ağır ittihamlar

2019-09-20 / 14:13:28
img Ölkə
Cahangir Hacıyevlə birgə ittiham olunan keçmiş direktorla bağlı çıxarılan qərar ləğv edildi

2019-09-20 / 14:11:48
img Cəmiyyət
Xalq artisti Arif Babayev Türkiyədə xəstəxanaya yerləşdirildi

2019-09-20 / 14:09:36
img Günün xəbərləri
Şərqşünas alim: “Bu barədə heç kim bir ayə, istinad göstərə bilməz”

2019-09-20 / 13:59:34
img Qafqaz
Gürcüstan prezidenti barədə istintaq başladı

2019-09-20 / 13:57:56
img Cəmiyyət
Şagirdlərin nəqliyyatdan pulsuz istifadəsi mümkündürmü?

2019-09-20 / 13:56:59

Bütün xəbərlər